مشخصات کلی کتاب
-
عنوان اصلی:
بادکنک زبولون
-
سال انتشار:
1393
-
نوبت چاپ:
اول
-
نویسنده:
آلیس بری یر هاکه
-
تصویرگر:
اول
-
مترجم:
رکسانا سپهر
-
انتشارات:
میچکا
-
گروه سنی:
5-3
خلاصه کتاب
زبولون یک بادکنک داشت. بادکنکی نرم، گرد و دوستداشتنی و عزیز که همهجا با خودش میبرد. اما یکشب بادکنک پرواز کرد و رفت، او حالا باید دنبال بادکنک خود در تاریکی شب بگردد آیا موفق میشود بادکنک خود را پیدا کند؟
ارزش های کتاب
قصه «بادکنک زبولون» قصهای با کشش و اوج و فرود مناسب است که دو ارزش اساسی اخلاقی را در خود جایداده است. ارزش نخست که در سطوح مختلف محسوس و انتزاعی قابلتوجه است، ارزش شجاعت و غلبه بر ترس است. دنیای امروز دنیایی آمیخته با ترسهای مختلف است و چنانچه انتظار داشته باشیم در آینده، فرزند ما انسانی اخلاقی و مستقل باشد، لازم است قادر باشد از کودکی یاد بگیرد چگونه ترس هایش را بشناسد و بر آنها غلبه کند. ترس ها انواع مختلفی دارند. از ترسهای محسوس مثل ترس از تاریکی و ترس از اتاق خلوت و ترس از نگاه کردن به زیر تخت بگیرید تا ترس های انتزاعیتر مثل ترس از صحبت جلوی جمع، ترس از کاری خلاف جمع انجام دادن، ترس از مسخره شدن توسط جمع و ... . در قصه بادکنک زبلون، فرصتی برای طرح این ترسها، گفتگو و فکر کردن درباره آنها و دستیابی به راههایی برای مدیریت آنها فراهم میشود. در این فرصتها تلاش میکنیم کنار کودک باشیم، ترس هایشان را به رسمیت بشناسیم و باور کنیم، با آنها همدلی کنیم، درباره آن ترسها به گفتگو بنشینیم، از داستانهای گذشته خود بگوییم، پای قصه غلبه بر ترس هامان بنشینیم و با همدیگر راههایی را بیابیم تا بتوانیم ترس های خودمان را مدیریت کنیم.
ارزش اخلاقی دیگری که محور قصه «بادکنک زبلون» است و شخصیت اصلی «زبلون» را کمک میکند تا بر ترسش غلبه کند، دوستی است. دوستیهای عمیق، هسته زندگیاند و در دل آدمی چون گیاهی سبز و نشاطبخش میشکفند و دل آدم را به بوستانی جانافزا تبدیل میکنند. نقطه آغاز دوستی، اعتمادهای شکلگرفته در دوستی، همراهیها و همقدمی ها، مرام گذاشتنها و ازخودگذشتگیها قصههای زیادی هستند که میتوانند حول محور مضمون دوستی بیان شوند و شنیده شوند و دوستی را در چشم و دل کودک ما پررنگ و قابلتوجه سازند.
درنهایت، قصه بادکنک زبلون، با تصویرگریهای خاص خودش و تبدیل نقطههای قرمزرنگ به موجودات مختلف، بستری برای تقویت خلاقیت و خیال ورزی کودک خواهد بود. خیال ورزی، مؤلفهای اساسی است که میتواند آدمی را از محصور شدن در واقعیت برهاند و روزنهای به جهان های جدید بگشاید. خیال ورزی ابعاد مختلفی دارد اما دوبعدی که در اخلاق و دینداری مدنظر قرار میگیرند، بر ویژگیهای خاصی ناظرند. نقش خیال ورزی در دینداری، کمک به انسان در عبور از سطح ظاهری پدیدهها و نگرش آیهای به جهان هستی است. اینکه آدمی بتواند در پس پدیدههایی چون غروب آفتاب، جوانه زدن گیاه، فروافتادن قطرات باران بر روی خاک تشنه و ... خلقتی هدفدار و زیبا ببیند و خالقی قادر، هوشمند و زیبا آفرین تصور کند، نیازمند قوه خیال ورزی و فراروی از واقعیت ظاهری است.
همچنین خیال ورزی در عرصه اخلاق به دو معنا مطرح است. از یکسو، خیال ورزی به معنای توانایی ترک موقعیت خویش و درک تجربه طرف مقابل در رابطه است. برای نمونه، هنگامیکه شما خسته از سرکار میرسید و کودک شما از شما درخواست بازی دارد، قادر باشید خود و موقعیت خستگی خود را ترک کنید و انتظار کودک و تنهاییهای او در خانه و نیازش با بازی را حس کنید. این توانمندی میتواند بخش مهمی از اخلاقی بودن آدمها باشد و به آنها کمک کند تا از پیله خودنگری خویش بیرون آیند و به انصاف – هسته اخلاق- میان خود و دیگری نزدیک شوند. معنای دوم خیال ورزی در اخلاق نیز توان اندیشیدن به گزینههای متعدد پیش رو در عمل اخلاقی است. هر چه تعداد این گزینهها بیشتر شود فرد از دست زدن به اعمال بسیط دورتر میشوند و میتواند در موقعیتهای پیچیده، تصمیمهای بهینه بگیرد.
راهنمای والدین و مربیان
کتاب "بادکنک زبولون" همانگونه که در بخش پیشین بیان شد، متمرکز بر ارزش اخلاقی مختلفی چون ترس، جرات ورزی و همچنین دوستی، خیال ورزی است. در ادامه، با تمرکز بر این ارزشها، گفتگوها و روند فعالیتهای همراه با خوانش کتاب، آمده است. لازم به ذکر است بیشتر این گفتگوها باید پس از یک دور خواندن قصه صورت پذیرد و غیر از ارتباط اولیه، بقیه پرسشها به پس از خوانش کتاب منتقل شود. در صورت لزوم پس از یک دور خواندن و برای آغاز گفتگوها میتوان به کتاب برگشت و روی بخشهای بیانشده، تمرکز کرد.
مجموعه پرسشها و گفتگوهای این کتاب
منطق پرسش و گفتگو پرسش های اصلیاگر بادکنک تو در تاریکی رها شود در آن لحظه چه کاری می توانی بکنی؟ آیا از کسی کمک می گیری؟
به نظرت ابتدای داستان زبولون چه احساسی داشت و چرا خودش را کوچک احساس کرد؟ اگر تو هم یکچیز ارزشمند و دوستداشتنی داشته باشی و مجبور باشی برای پیدا کردن آن به تاریکی بروی چهکار میکنی؟ تابهحال چیزی را گمکردهای که خیلی به آن علاقه داشتهای؟ چگونه متوجه شویم چه در خواستهایی را جواب مثبت دهیم چه درخواستهایی را نه؟
میتوان در مورد حدسهای کودک را در مورد دایرههای قرمز بعدی که زبولون در تاریکی آنها را میبیند پرسید. فکر میکنی اون دو تا دایره قرمز چیه؟
اگر کسی را ببینی که چیزی را گمکرده و ناراحت است چطور میتوانی به او کمک کنی؟" تابهحال شده چیزی را گم کنی؟؛ احساست در آن لحظه چه بوده است؟؛ دوست داشتی در آن لحظه دوستانت برایت چهکار میکردند؟ به تو چه میگفتند؟».
به نظر تو اینکه زبولون 10 تا دوست جدید پیداکرده باعث میشه ناراحتیش برای از دست دادن بادکنک کمتر بشه؟چرا؟ تا حالا شده یه اتفاق بدی برات بیفته و بعدش ببینی که توی اون اتفاق، یه عالمه اتفاق های خوب هم بوده مثل اینکه اسبابکشی کنین و از مدرسه قبلیت بری و از دوستای قدیمیات دور بشی اما در مدرسه جدید، یه معلم خیلی خوب داشته باشی و یه دوست صمیمی خیلی خوب پیدا کنی
کاردستی های مرتبط
فعاليت ساخت نقش مهمي در به یادماندن قصه و آموزههای تربيتي آن دارد و باعث ماندگاري قصه در ذهن آنها میشود. در ضمن، اگر فعاليت ساخت بهصورت گروهي انجام میشود فرصت مناسبي براي دستیابی به اهداف تربيتي ديگري مانند کار گروهي فراهم میشود. فعالیت ساخت در خلوت نیز نوعی تمرین ذهن و فرصت به ذهن برای اندیشیدن ضمنی به محتوای قصه خواهد بود. بنابراین اگر همراه کودک خود فعالیت ساخت را انجام میدهید، سعی کنید از صحبت پرهیز کنید و فرصت را برای نوعی سکوت و تمرکز را در جریان آن فراهمسازید.
با توجه به نوع تصاویر کتاب فعالیتی که برای این کتاب پیشنهاد میشود با استفاده از یک تکنیک نقاشی است با عنوان اسکراچ. شیوه انجام کار به این صورت است که از کودک میخواهیم با استفاده از پاستیل قرمز (یا هر رنگ دیگری) کادر مشخصی از کاغذ را کامل و منظم رنگ کند سپس با استفاده از پاستیل یا گواش مشکی روی همه آن قسمت را سیاه کند و در پایان با استفاده از وسیلهای نوکتیز مثل خلالدندان یا مداد فشاری هرطرحی که دوست دارند را ایجاد کند. طرحها میتواند مانند چیزهایی باشد که در داستان هم بوده مثلاً گل رز قرمز، توت فرنگی... پس از پایان کار نقاشی را به عنوان یادگاری قاب بگیرید و در جایی از اتاق کودک قرار دهید.
- 

نظرات مخاطبین در مورد کتاب بادکنک زبولون